Επιπεφυκίτιδα

Τι Είναι Η Επιπεφυκίτιδα;

Ο όρος επιπεφυκίτιδα αναφέρεται στην φλεγμονή του επιπεφυκότα, μια λεπτής μεμβράνης η οποία καλύπτει τον σκληρό χιτώνα του οφθαλμού (λευκό του ματιού).
Το κυριότερο σύμπτωμα της συγκεκριμένης πάθησης είναι το κόκκινο μάτι αλλά υπάρχουν και άλλα συμπτώματα, ανάλογα με τον τύπο της επιπεφυκίτιδας, όπως θα δούμε στη συνέχεια. Στο κείμενο που ακολουθεί θα μάθουμε, μεταξύ άλλων, από τι προκαλείται, πόσες μέρες κρατάει αυτή η φλεγμονή, ποιοι οι τρόποι αντιμετώπισης, αν και πώς κολλάει.

Τύποι Επιπεφυκίτιδας – Διάγνωση

Η επιπεφυκίτιδα διακρίνεται σε 3 τύπους ανάλογα με τα αίτια τα οποία προκαλούν τη φλεγμονή του επιπεφυκότα. Έτσι, προκύπτουν οι εξής μορφές:

• η βακτηριακή επιπεφυκίτιδα
• η ιογενής επιπεφυκίτιδα
• η αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Βακτηριακή

Στη βακτηριακή επιπεφυκίτιδα, η οποία ονομάζεται αλλιώς μικροβιακή,  η φλεγμονή οφείλεται σε βακτήρια, όπως αυτά που ενοχοποιούνται για τη φαρυγγίτιδα και μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.  Στη μορφή αυτή, προσβάλλονται και τα δύο μάτια, με διαφορά 1-2 ημερών συνήθως.

Ιογενής

Στην ιογενή επιπεφυκίτιδα, η φλεγμονή προκύπτει εξαιτίας ιών, όπως μαρτυρά το όνομά της. Πρόκειται για τον πιο συχνό και επίμονο τύπο της επιπεφυκίτιδας και οφείλεται, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, στον ιό που προκαλεί το κοινό κρυολόγημα και χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα. 

Τα στάδια που ακολουθεί η ιογενής επιπεφυκίτιδα είναι τα παρακάτω:

1. Αρχικά, προσβάλλεται το ένα μάτι και εμφανίζονται τα συμπτώματα που θα αναφέρουμε παρακάτω.
2. Στη συνέχεια, για τις επόμενες 5 μέρες συνήθως, η συμπτωματολογία είναι πιο έντονη και, παράλληλα, παρατηρούνται συμπτώματα και στο άλλο μάτι αλλά όχι στην ίδια ένταση. Συνήθως προσβάλλονται και οι δυο οφθαλμοί με διαφορά 1-2 ημερών.
3. Μετά τις 5 μέρες, παρατηρείται σταδιακή βελτίωση. 

Αλλεργική

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα, στην οποία προσβάλλονται συνήθως και οι δυο οφθαλμοί, παρατηρείται σε ορισμένους ασθενείς όπου κάποιο αλλεργιογόνο πυροδοτεί την φλεγμονώδη αντίδραση, οδηγώντας τελικά στα συμπτώματα της επιπεφυκίτιδας. Συνήθως, παρατηρείται σε ασθενείς που έχουν την προδιάθεση για αλλεργίες, με ιστορικό που περιλαμβάνει αλλεργική ρινίτιδα ή δερματίτιδα. Εμφανίζεται είτε μετά από επαφή σε ένα αλλεργιογόνο είτε εποχιακά την άνοιξη και το καλοκαίρι. Μερικοί χαρακτηριστικοί αλλεργιογόνοι παράγοντες είναι οι εξής:

• η γύρη
• το γρασίδι
• το τρίχωμα των ζώων
• ο καπνός του τσιγάρου
• η σκόνη
• το καυσαέριο

Πώς Γίνεται Η Διάγνωση;

Η διάγνωση της επιπεφυκίτιδας, ανεξάρτητα από το αν είναι βακτηριακή (μικροβιακή), ιογενής ή αλλεργική, γίνεται από τον οφθαλμίατρο στη σχισμοειδή λυχνία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να κριθεί απαραίτητη η λήψη καλλιέργειας.

Συμπτώματα

Πολλά από τα συμπτώματα της επιπεφυκίτιδας είναι παρόμοια και στους τρεις τύπους, ωστόσο μερικά ξεχωρίζουν.

Βακτηριακή

Στη βακτηριακή ή μικροβιακή επιπεφυκίτιδα:

• παρατηρείται ερυθρότητα, αίσθημα ύπαρξης άμμου στα μάτια και καύσου
• υπάρχει οίδημα (πρήξιμο) των βλεφάρων
• έχουμε έντονες εκκρίσεις, συχνά πυώδεις, όπου κατά το ξύπνημα τα βλέφαρα είναι κολλημένα μεταξύ τους (τσίμπλες)
• μπορεί να παρατηρηθούν συστηματικά συμπτώματα σε ασθενείς που έχουν μολυνθεί από ορισμένα βακτήρια

Ιογενής

Στην ιογενή επιπεφυκίτιδα, ο ασθενής θα έχει:

• οίδημα των βλεφάρων
• ερυθρότητα
• υδαρείς εκκρίσεις
• αίσθημα ξένου σώματος
• φαγούρα
• λεμφαδενοπάθεια (επώδυνοι και διογκωμένοι προωτιαίοι λεμφαδένες)
• συμπτώματα κοινού κρυολογήματος

Αλλεργική

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα χαρακτηρίζεται από:

• κνησμό
• δακρύρροια
• ερυθρότητα

Τρόποι Αντιμετώπισης – Πόσες Μέρες Κρατάει;

Η θεραπεία για την επιπεφυκίτιδα, όπως και το πόσες μέρες κρατάει, εξαρτάται από το αίτιο και τον τύπο της φλεγμονής.

Βακτηριακή

Στη βακτηριακή επιπεφυκίτιδα είναι απαραίτητες οι τοπικές αντιβιοτικές σταγόνες. Απαραίτητη είναι, επίσης, η απομάκρυνση των εκκρίσεων. Ανακουφιστικά χορηγούνται τεχνητά δάκρυα. Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να δοθεί από του στόματος αντιβιοτική αγωγή.

Η βακτηριακή επιπεφυκίτιδα έχει σχετικά μικρή διάρκεια αν αντιμετωπιστεί με τα κατάλληλα τοπικά αντιβιοτικά. Συνήθως, τα συμπτώματα υποχωρούν εντός 2 έως 5 ημερών από την έναρξη της θεραπείας, αν και η αγωγή καλό είναι να συνεχίζεται για 7 ημέρες ώστε να εξαλειφθεί πλήρως το βακτήριο.

Ιογενής

Στην ιογενή επιπεφυκίτιδα, η θεραπεία είναι κυρίως ανακουφιστική, καθώς είναι αυτοπεριοριζόμενη. Τεχνητά δάκρυα, κρύες κομπρέσες και καλός καθαρισμός των βλεφάρων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο οφθαλμίατρος μπορεί να κρίνει απαραίτητη την χορήγηση τοπικών σταγόνων με στεροειδή.

Αναφορικά με το πόσο διαρκεί η ιογενής επιπεφυκίτιδα, η οποία είναι και η πιο συχνή, η διάρκειά της κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 7 και 14 ημερών, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιμείνει μέχρι και 3 εβδομάδες, ιδιαίτερα αν το ανοσοποιητικό του ασθενούς είναι εξασθενημένο.

Αλλεργική

Στην αλλεργική επιπεφυκίτιδα, θα πρέπει να γίνεται απομάκρυνση του αλλεργιογόνου που πυροδότησε την φλεγμονή εάν είναι εφικτό. Συχνά, χορηγούνται τοπικά αντιισταμινικά και συμπληρωματικά τοπικά τεχνητά δάκρυα, καθώς και τοπικά στεροειδή για ανακούφιση. Οι κρύες κομπρέσες αλλά και τα κρύα τεχνητά δάκρυα μπορεί να είναι βοηθητικά.

Η αλλεργική επιπεφυκίτιδα μπορεί να επιμένει για όσο χρονικό διάστημα ο ασθενής εκτίθεται στο αλλεργιογόνο. Αν απομακρυνθεί η αιτία (π.χ. γύρη, σκόνη, τρίχωμα ζώων), τα συμπτώματα υποχωρούν άμεσα ή μέσα σε μερικές ημέρες.

Επιπεφυκίτιδα Σε Παιδιά

Τα παιδιά διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν επιπεφυκίτιδα εξαιτίας της καθημερινής επαφής τους με άλλα παιδιά στον σταθμό ή το σχολείο, αλλά και της συχνής επαφής των χεριών με τα μάτια. Η ιογενής και η βακτηριακή μορφή είναι και οι δύο ιδιαίτερα μεταδοτικές στις παιδικές ηλικίες.

Η φλεγμονή του επιπεφυκότα είναι, επίσης, συχνή τόσο σε μωρά όσο και σε βρέφη. Η επιπεφυκίτιδα σε ένα μωρό ή βρέφος ή παιδί, όπως και σε έναν ενήλικα, μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά ανάλογα με το αίτιο που την προκάλεσε, σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες του γιατρού.

Γενικές Οδηγίες & Συμπεράσματα

Η επιπεφυκίτιδα είναι μεν μια συχνή φλεγμονή του ματιού, αλλά πλήρως αντιμετωπίσιμη. Η κατανόηση του τύπου της επιπεφυκίτιδας είναι καθοριστική για την επιλογή της σωστής θεραπείας και την αποφυγή επιπλοκών. Δεδομένου ότι τόσο η βακτηριακή όσο και η ιογενής επιπεφυκίτιδα είναι δυνατόν να μεταδοθούν από άνθρωπο σε άνθρωπο, το σχολαστικό πλύσιμο των χεριών είναι απολύτως απαραίτητο ώστε να ελαττωθεί ο κίνδυνος για τη μετάδοση της φλεγμονής.

Επιπλέον, η αποφυγή της επαφής των χεριών με τους οφθαλμούς και της κοινής χρήσης πετσέτας και μαξιλαροθήκης είναι βασικά μέτρα για την πρόληψη και την όσο το δυνατόν πιο σύντομη υποχώρηση της φλεγμονής. Συστήνεται, επίσης, η πλύση των πετσετών και μαξιλαροθηκών μετά από κάθε χρήση. Πολύ σημαντικό, ακόμα, είναι να δίνεται πολλή προσοχή στη χρήση των φακών επαφής, οι οποίοι θα πρέπει να καθαρίζονται πάντα σχολαστικά, να αποφεύγονται όταν υπάρχει η φλεγμονή και να αντικαθίστανται μετά το πέρας της θεραπείας. Θα πρέπει, τέλος, να αποφεύγεται η χρήση προϊόντων μακιγιάζ κατά τη διάρκεια της επιπεφυκίτιδας, η κοινή χρήση τους με άλλους ανθρώπους, καθώς και η επαναχρήση τους μετά την ολοκλήρωση του κύκλου θεραπείας.

Όσον αφορά τα παιδιά, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Αν είναι δυνατόν, καλό θα είναι να παραμένουν στο σπίτι μέχρι να υποχωρήσουν πλήρως τα συμπτώματα ώστε να περιοριστεί η μετάδοση, σε περίπτωση ιογενούς ή βακτηριακής επιπεφυκίτιδας.

Σε κάθε περίπτωση, όταν ο ασθενής ή οι γονείς παρατηρήσουν τα συμπτώματα τα οποία αναφέρθηκαν προηγουμένως, ιδιαίτερα αν είναι έντονα ή επιμένουν, είναι απαραίτητη η επίσκεψη σε οφθαλμίατρο. Ο γιατρός θα αξιολογήσει την κατάσταση και θα προτείνει την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση, αναλόγως του αιτίου που ευθύνεται για τη φλεγμονή των ματιών.

Ο χειρουργός οφθαλμίατρος, Δρ. Γεώργιος Τριχώνας, βρίσκεται στη διάθεσή σας για να σας δώσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με την επιπεφυκίτιδα. Μάθετε τι είναι, ποιοι οι τύποι και τα συμπτώματα κάθε ενός από αυτούς, πώς θεραπεύεται και ό,τι είναι σημαντικό να γνωρίζετε. Επικοινωνήστε μαζί του μέσω τηλεφώνου ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού για διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία!