Γλαύκωμα

Τι Είναι Το Γλαύκωμα;

Το γλαύκωμα είναι μια σοβαρή πάθηση των ματιών η οποία μπορεί να οδηγήσει σε μη αναστρέψιμη απώλεια της όρασης, αν δεν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί εγκαίρως. Το γλαύκωμα αποτελεί στην ουσία ένα σύνολο νοσημάτων τα οποία χαρακτηρίζονται από βλάβη στο οπτικό νεύρο, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη μεταφορά των εικόνων από τα μάτια στον εγκέφαλο. Η βασική αιτία της βλάβης αυτής είναι η ενδοφθάλμια πίεση, η αυξημένη δηλαδή πίεση στο εσωτερικό του οφθαλμού.

Γλαύκωμα Και Πίεση Στα Μάτια: Είναι Το Ίδιο;

Το γλαύκωμα και η πίεση στα μάτια (ενδοφθάλμια πίεση – ΕΟΠ) δεν είναι το ίδιο πράγμα, όπως πολλοί μπορεί να νομίζουν, αλλά σχετίζονται στενά.

Από τη μία πλευρά, η ενδοφθάλμια πίεση (ΕΟΠ) είναι η πίεση του υγρού μέσα στο μάτι. Η φυσιολογική τιμή κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 10-21 mmHg. Αν η πίεση είναι αυξημένη, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο γλαυκώματος, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος έχει γλαύκωμα. Η πίεση ματιών δίνει συμπτώματα όπως είναι η θολούρα, ο πόνος και η ερυθρότητα στους οφθαλμούς, οι πονοκέφαλοι, διάφορες οπτικές διαταραχές (για παράδειγμα η αίσθηση ύπαρξης “φωτοστέφανου” γύρω από έντονα φώτα), η ναυτία και οι εμετοί.

Από την άλλη πλευρά, το γλαύκωμα, όπως είπαμε, είναι μια ομάδα παθήσεων του οπτικού νεύρου που προκαλούν προοδευτική απώλεια της όρασης. Συχνά σχετίζεται με αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άτομα με φυσιολογική πίεση ματιών (φυσιολογικής πίεσης γλαύκωμα). Η αυξημένη πίεση στα μάτια, συνεπώς, είναι μεν ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για το γλαύκωμα, αλλά δεν σημαίνει ότι κάποιος θα αναπτύξει απαραίτητα τη νόσο.

Είναι πολύ σημαντικό να σημειωθεί ότι η όραση η οποία έχει χαθεί εξαιτίας του γλαυκώματος δεν είναι δυνατόν να επανέλθει, γι’ αυτό και η αξία της έγκαιρης διάγνωσης, αξιολόγησης του οπτικού νεύρου, του πεδίου και της οξύτητας, και, κατ’ επέκταση, της θεραπείας της πάθησης είναι πολύ μεγάλη. Ο τυπικός προληπτικός οφθαλμολογικός έλεγχος κάθε χρόνο ή περισσότερες φορές τον χρόνο, ανάλογα με τις συστάσεις του γιατρού ανά ασθενή, δεν θα πρέπει να παραλείπεται σε καμία περίπτωση, κυρίως γιατί οι ασθενείς συνήθως αντιλαμβάνονται την ύπαρξη γλαυκώματος σε προχωρημένο στάδιο της πάθησης, όπου πλέον έχει χαθεί μεγάλο μέρος της όρασης.  

Συμπτώματα

Το γλαύκωμα στο μάτι, όταν μιλάμε για τον τύπο της ανοιχτής γωνίας στον οποίο θα αναφερθούμε στη συνέχεια, δεν αποτελεί μια πάθηση η οποία προκαλεί συμπτώματα τα οποία μπορεί να θέσουν στον ασθενή την υποψία για την ύπαρξή της και έτσι να απευθυνθεί άμεσα στον οφθαλμίατρό του. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος για τον οποίο η νόσος θα διαγνωστεί αφού έχει χαθεί μεγάλο ποσοστό της όρασης. Στην περίπτωση όπου έχουμε τον τύπο της κλειστής γωνίας, ο ασθενής μπορεί να παρατηρήσει πονοκεφάλους, ναυτίες, εμετούς, λάμψεις ή και “φωτοστέφανα” γύρω από έντονο φως, εξαιτίας της ξαφνικής αύξησης της πίεσης στα μάτια. Ο ετήσιος οφθαλμολογικός έλεγχος μπορεί να διαγνώσει το γλαύκωμα σε αρχικό στάδιο και με τον τρόπο αυτό να αντιμετωπιστεί άμεσα και αποτελεσματικά.

Πώς Βλέπεις Με Γλαύκωμα;

Ένα συχνό ερώτημα των ασθενών είναι το πώς βλέπεις με γλαύκωμα και κατά πόσο μπορεί κανείς να αντιληφθεί την ύπαρξη της πάθησης μέσα από αλλαγές στην όρασή του. Το γλαύκωμα δεν επηρεάζει την κεντρική όραση, αλλά την περιφερική, γεγονός που καθυστερεί σε πολλές περιπτώσεις τη διάγνωσή του. Η όραση με γλαύκωμα αρχικού σταδίου χαρακτηρίζεται από μικρή απώλεια του εύρους της όσον αφορά την περιφέρεια του ματιού η οποία όσο εξελίσσεται η νόσος προχωρά προς το κέντρο, οδηγώντας σε τύφλωση εφόσον δεν αντιμετωπιστεί.

Αίτια

Στην περίπτωση του γλαυκώματος ματιού μιλάμε τόσο για αίτια που το προκαλούν όσο και για προδιαθεσικούς παράγοντες οι οποίοι αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξής του. Η ενδοφθάλμια πίεση αποτελεί ένα βασικό αίτιο της πάθησης, χωρίς η ύπαρξή της να σημαίνει αυτόματα εμφάνισης γλαυκώματος, ενώ θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας και τους παρακάτω παράγοντες κινδύνου:

• ηλικία: Μετά τα 60 οι πιθανότητες για γλαύκωμα είναι αυξημένες.
• οικογενειακό ιστορικό: Σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά του γλαυκώματος ανοιχτής γωνίας που είναι το πιο συχνό, η πάθηση είναι κληρονομική.
• υψηλή μυωπία: Σε αρκετούς ασθενείς με υψηλή μυωπία έχει διαγνωστεί και γλαύκωμα, ακόμα και χωρίς την ύπαρξη άλλων προδιαθεσικών παραγόντων.
• κορτιζόνη: Η μακροχρόνια χορήγηση στεροειδών ενδέχεται να αυξήσει τις πιθανότητες εμφάνισης γλαυκώματος.
• κάποιος τραυματισμός στο μάτι: Σε κάποιες περιπτώσεις, ακόμα και χωρίς άλλους παράγοντες κινδύνου, ένας τραυματισμός μπορεί να οδηγήσει σε γλαύκωμα.
• διαβήτης: Οι διαβητικοί ασθενείς παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της πάθησης.
• οφθαλμική υπερτονία: Πρόκειται για μια πάθηση όπου δεν έχει διαταραχθεί το οπτικό νεύρο, αλλά η πίεση του ματιού είναι υψηλή.

Κύριοι Τύποι Γλαυκώματος

Οι κύριοι τύποι του γλαυκώματος, οι οποίοι διαμορφώνονται ανάλογα με την ταχύτητα ανάπτυξής του, είναι δύο και είναι το χρόνιο (ανοιχτής γωνίας) και το οξύ (κλειστής γωνίας).

Γλαύκωμα Ανοικτής Γωνίας – Χρόνιο

Το γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας ή χρόνιο αποτελεί τον συνηθέστερο τύπο της πάθησης. Το όνομά του μαρτυρά ότι πρόκειται για περιπτώσεις όπου η πάθηση αναπτύσσεται αργά και για χρόνια, χωρίς να δίνει ανησυχητικά συμπτώματα που θα οδηγήσουν τον ασθενή στον οφθαλμίατρο. Ανοιχτής γωνίας ονομάζεται γιατί η γωνία μεταξύ ίριδας και κερατοειδούς παραμένει ανοιχτή, με τη λειτουργικότητά της όμως να μειώνεται σταδιακά. Η δημιουργία του οφείλεται στην απόφραξη των καναλιών αποστράγγισης του ματιού, με συνέπεια να αυξάνεται η ενδοφθάλμια πίεση εξαιτίας του υγρού που έχει συσσωρευτεί.  

Γλαύκωμα Κλειστής Γωνίας – Οξύ

Το γλαύκωμα κλειστής γωνίας είναι πολύ πιο σπάνιο και ονομάζεται έτσι καθώς η γωνία μεταξύ ίριδας και κερατοειδούς παραμένει κλειστή, χάνοντας σιγά-σιγά τη λειτουργικότητά της και οδηγώντας σε αιφνίδια αύξηση της πίεσης εντός του οφθαλμού, εξού και οξύ γλαύκωμα. Αιτία του γλαυκώματος κλειστής γωνίας είναι η μετακίνηση της ίριδας σε μεγάλο βαθμό, με αποτέλεσμα την πλήρη απόφραξη της γωνίας που θα οδηγήσει στην απότομη αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης που αναφέρθηκε προηγουμένως.

Άλλοι Τύποι Γλαυκώματος

Πέρα από το χρόνιο και οξύ γλαύκωμα, υπάρχουν και ορισμένοι άλλοι τύποι για τους οποίους πρέπει να γνωρίζουμε και αυτοί είναι το δευτεροπαθές, το χαμηλής πίεσης και το συγγενές γλαύκωμα.

Δευτεροπαθές Γλαύκωμα

Το δευτεροπαθές γλαύκωμα είναι αποτέλεσμα άλλων ασθενειών (καταρράκτη ή διαβήτη για παράδειγμα) ή τραυματισμών στο μάτι. Μπορεί να προκληθεί από φλεγμονές, όγκους, αποκόλληση αμφιβληστροειδούς ή ακόμα και χρήση κορτικοστεροειδών.

Χαμηλής Πίεσης Γλαύκωμα

Το γλαύκωμα χαμηλής πίεσης αναπτύσσεται παρά το ότι η πίεση των ματιών παραμένει σε φυσιολογικά επίπεδα, αλλά αποτελεί έναν πολύ σπάνιο τύπο γλαυκώματος.

Συγγενές Γλαύκωμα

Το συγγενές γλαύκωμα εμφανίζεται σε βρέφη ή μικρά παιδιά λόγω δυσμορφιών στο αποχετευτικό σύστημα του ματιού. Απαιτεί άμεση διάγνωση και χειρουργική θεραπεία για την αποφυγή σοβαρών συνεπειών στην όραση.

Στάδια Γλαυκώματος

Τα στάδια στα οποία διακρίνεται το γλαύκωμα, ανάλογα με το αν εμφανίζει συμπτώματα ή όχι και το ποσοστό απώλειας της όρασης, είναι 5.

1ο στάδιο: Στο πρώτο στάδιο, δεν εμφανίζονται συμπτώματα, ενδεχομένως ούτε και έλλειμμα στο οπτικό πεδίο.

2ο στάδιο: Στο δεύτερο στάδιο, η περιφερική όραση αρχίζει να μειώνεται ελαφρώς.

3ο στάδιο: Στο τρίτο στάδιο, η περιφερική όραση έχει μειωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα ο ασθενής να βλέπει μόνο το κεντρικό κομμάτι μιας εικόνας.

4ο στάδιο: Στο τέταρτο και προχωρημένο στάδιο, όπου η πάθηση έχει αφεθεί χωρίς θεραπεία, αρχίζει να επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό και η κεντρική όραση πλέον.

5ο στάδιο: Στο πέμπτο στάδιο, μιλάμε πια για τεράστια απώλεια της κεντρικής όρασης, η οποία μπορεί να σημαίνει και τύφλωση του ασθενή.

Θεραπεία

Η θεραπεία του γλαυκώματος εξαρτάται πάντα από το στάδιο στο οποίο διαγιγνώσκεται η πάθηση και διάφορους άλλους παράγοντες, βάσει των οποίων ο οφθαλμίατρος θα σχεδιάσει το κατάλληλο και πάντα πλήρως εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης για κάθε ασθενή. Η χορήγηση φαρμάκων, η χρήση λέιζερ και η χειρουργική επέμβαση αποτελούν τις τρεις βασικές μεθόδους θεραπείας του γλαυκώματος. 

Φαρμακευτική

Η φαρμακευτική θεραπεία για το γλαύκωμα, με στόχο να μειωθεί η ενδοφθάλμια πίεση, επιλέγεται σε περιπτώσεις χρόνιου γλαυκώματος. Πρόκειται είτε για αντιγλαυκωματικά χάπια είτε για σταγόνες ματιών που πρέπει να λαμβάνονται στη δοσολογία που θα κριθεί απαραίτητη από τον γιατρό και για όσο διάστημα χρειαστεί, ανάλογα με τις ανάγκες του εκάστοτε ασθενή. 

Laser Για Γλαύκωμα

Το λέιζερ αποτελεί μια επιλογή θεραπείας τόσο για το χρόνιο όσο και για το οξύ γλαύκωμα. 

Selective Laser Trabeculoplasty (SLT)

Το Selective Laser Trabeculoplasty (SLT) αποτελεί μια νέα θεραπεία του γλαυκώματος. Πρόκειται για μια ασφαλή και μη επεμβατική λύση, η οποία μπορεί να ακολουθήσει τη φαρμακευτική θεραπεία ή να επιλεγεί όταν αυτή ή χειρουργική προσέγγιση έχει αποδειχθεί αναποτελεσματική.

Χάρη στον ήπιο και μη θερμικό χαρακτήρα του, το SLT στοχεύει στην ελάττωση της ενδοφθάλμιας πίεσης χωρίς να προκαλεί βλάβη στους ιστούς, γεγονός που το καθιστά κατάλληλο ακόμη και για επαναλαμβανόμενη χρήση, εφόσον χρειαστεί.

Laser Ιριδοτομής (Laser Iridotomy)

Το λέιζερ ιριδοτομής είναι μια επιλογή θεραπείας που εφαρμόζεται κυρίως για την πρόληψη του γλαυκώματος κλειστής γωνίας. Χρησιμοποιώντας μια εστιασμένη δέσμη φωτός, δημιουργείται μια μικρή οπή στην ίριδα, στο εξωτερικό άκρο της, και μέσω αυτής το υδατοειδές υγρό μπορεί να κυκλοφορεί ελεύθερα, με αποτέλεσμα τη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης.

Η διαδικασία είναι σύντομη, δεν απαιτεί νοσηλεία, ο ασθενής αισθάνεται απλώς μια ήπια ενόχληση κατά τη διάρκεια, ενώ σπάνια νιώθει πόνο μετά. Ακολουθεί έλεγχος από τον οφθαλμίατρο την ίδια ημέρα και προγραμματίζεται το πλάνο για την παρακολούθησή του. Σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να απαιτηθούν επιπλέον μέτρα ελέγχου της πίεσης, όπως η χρήση φαρμακευτικών κολλυρίων.

Χειρουργείο

Το χειρουργείο στην περίπτωση ασθενών με γλαύκωμα γίνεται προκειμένου να δημιουργηθεί μια οπή και να αποχευτεύεται το ενδοφθάλμιο υγρό, όταν η φαρμακευτική αγωγή ή η χρήση λέιζερ δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η χρήση κολλυρίων μετά κρίνεται απολύτως απαραίτητη, ώστε να αποφευχθεί ενδεχόμενη μόλυνση και οίδημα (πρήξιμο), όπως και οι τακτικές επισκέψεις στον οφθαλμίατρο. Η εγχείρηση είναι εξαιρετικά επιτυχής στο μεγαλύτερο ποσοστό των ασθενών, αλλά υπάρχει μικρός κίνδυνος να κλείσει το άνοιγμα που δημιουργήθηκε στο εξωτερικό άκρο της ίριδας και να χρειαστεί και μια δεύτερη χειρουργική επέμβαση. 

Εγχείρηση Για Γλαύκωμα: Κόστος

Το κόστος για την εγχείρηση του γλαυκώματος δεν είναι κοινό για όλους, καθώς κάθε ασθενής είναι μοναδικός και τα χαρακτηριστικά του εκάστοτε περιστατικού ενδέχεται να διαφέρουν. Ο γιατρός φροντίζει πάντα να ενημερώνει τον ασθενή λεπτομερώς πριν το χειρουργείο αναφορικά με τους παράγοντες εκείνους οι οποίοι θα διαμορφώσουν την τιμή της διαδικασίας. 

Ο χειρουργός οφθαλμίατρος, Δρ. Γεώργιος Τριχώνας, βρίσκεται στη διάθεσή σας για να σας δώσει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες σχετικά με το γλαύκωμα. Μάθετε τι είναι, πώς προκαλείται, πώς αντιμετωπίζεται και ό,τι πρέπει να γνωρίζετε. Επικοινωνήστε μαζί του μέσω τηλεφώνου ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού για διάγνωση και εξατομικευμένη θεραπεία!