Αποκόλληση Aμφιβληστροειδούς

Τι Είναι Η Αποκόλληση Αμφιβληστροειδούς;

Η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς χιτώνα αποτελεί μια σοβαρή πάθηση στα μάτια κατά την οποία έχουμε την απομάκρυνση του αμφιβληστροειδούς από τη θέση που έπρεπε κανονικά να βρίσκεται στο μάτι.

Ο αμφιβληστροειδής χιτώνας είναι ο φωτοευαίσθητος ιστός εντός του οφθαλμού. Αποτελείται από δύο πέταλα, τον ιδίως αμφιβληστροειδή ή νευροαμφιβληστροειδή και το μελάγχρουν επιθήλιο.

Στον χιτώνα αυτό σχηματίζεται το οπτικό είδωλο από το σύστημα του οφθαλμού. Στον αμφιβληστροειδή γίνεται η μετατροπή της οπτικής εικόνας σε “ηλεκτρικό” σήμα, το οποίο στη συνέχεια μεταφέρεται στον εγκέφαλο και δημιουργεί την αντίληψη της εικόνας.

Συμπτώματα Αποκόλλησης

Η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς χιτώνα εκφράζεται με συμπτώματα όπως τα παρακάτω:

• ο ασθενής νιώθει πως χάνει σταδιακά την περιφερική του όραση και αυτή η “μαύρη κουρτίνα” όπως την περιγράφουν οι περισσότεροι ασθενείς καλύπτει σιγά-σιγά όλο και πιο μεγάλο μέρος του οπτικού πεδίου
• εμφάνιση λάμψεων – φωταψιών τόσο μέσα στη μέρα όσο και τη νύχτα
• εμφάνιση μυωψιών (ο ασθενής βλέπει “μυγάκια”) με ξαφνική αύξηση μεγέθους, αριθμού και μορφής

Τόσο οι φωταψίες όσο και οι μυωψίες δεν θα πρέπει να παραβλέπονται, καθώς μπορεί να αποτελούν ένδειξη για σοβαρές παθήσεις, γι’ αυτό και οι ασθενείς που παρατηρούν τα συμπτώματα αυτά θα πρέπει να απευθύνονται σε έναν έμπειρο σε παθήσεις του αμφιβληστροειδούς οφθαλμίατρο, ο οποίος θα προχωρήσει σε διάγνωση.

Ποια Τα Αίτια Της Πάθησης

Πιθανές αιτίες αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς περιλαμβάνουν:

1. Τραύμα του βολβού
2. Εκφυλιστικές αλλοιώσεις στον ιδίως αμφιβληστροειδή όπως: υαλοειδική έλξη του αμφιβληστροειδή, παρουσία οπής ή ρωγμής.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει στην άθροιση υγρού μεταξύ του μελάγχρου επιθηλίου και ιδίως αμφιβληστροειδούς, προκαλώντας έτσι διαχωρισμό των δύο πετάλων και αποκόλληση.

Η συχνότερη μορφή αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς είναι η ρηγματογενής.  Προσβάλλονται περίπου 1 στους 10000 του γενικού πληθυσμού ετησίως.

Καθώς μεγαλώνουμε, φυσιολογικά, το υαλοειδές σώμα, το «ζελέ» του οφθαλμού, ρευστοποιείται και αποκολλάται από τον αμφιβληστροειδή. Κατά τη διεργασία αυτή μπορεί να δημιουργηθεί μια ρωγμή, μέσω της οποίας υγρό μπορεί να περάσει και τελικά να αποκολλήσει τον αμφιβληστροειδή.

Ποιος Είναι Σε Υψηλότερο Κίνδυνο Για Αποκόλληση Του Αμφιβληστροειδούς;

Πέρα από τα αίτια τα οποία ενδεχομένως οδηγήσουν σε αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, υπάρχουν και ορισμένες ομάδες ανθρώπων οι οποίοι παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες αποκόλλησης και αυτές είναι οι εξής:

• Άτομα με μυωπία: Πάνω από το 40% των αποκολλήσεων συμβαίνουν σε μυωπικούς οφθαλμούς.
• Άτομα που έχουν υποβληθεί σε χειρουργείο καταρράκτη ή χειρουργείο γλαυκώματος.
• Άτομα που είχαν σοβαρό τραύμα στον οφθαλμό.
• Άτομα τα οποία είχαν αποκόλληση αμφιβληστροειδούς στον άλλον οφθαλμό.
• Άτομα που έχουν οικογενειακό ιστορικό αποκόλλησης αμφιβληστροειδούς.
• Άτομα τα οποία έχουν περιφερικές αλλοιώσεις στον αμφιβληστροειδή που προδιαθέτουν σε αποκόλληση.

Πώς Πραγματοποιείται Η Διάγνωση

Προκειμένου να πραγματοποιηθεί η διάγνωση της αποκόλλησης του αμφιβληστροειδή χιτώνα, ο οφθαλμίατρος θα προχωρήσει στην εξέταση της βυθοσκόπησης και της σκληρικής πίεσης.

Αντιμετώπιση – Θεραπεία Της Πάθησης

Η ρηγματογενής αποκόλληση χρήζει άμεσης χειρουργικής αποκατάστασης με την συχνότερη μέθοδο να είναι αυτή της υαλοειδεκτομής (pars plana vitrectomy). Ανάλογα με τον τύπο της αποκόλλησης και την ανατομική τοποθεσία μπορεί να επιλεγεί η αποκατάσταση με τη μέθοδο του περιβρογχισμού (σκληρικό μόσχευμα-scleral buckle) ή συνδυασμό τεχνικών. Εφόσον η ωχρά κηλίδα δεν έχει προσβληθεί από την αποκόλληση, η απόφαση για την επέμβαση πρέπει να είναι άμεση προκειμένου να έχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Σε περίπτωση που η ωχρά κηλίδα έχει προσβληθεί, το χρονικό περιθώριο μέσα στο οποίο πρέπει να γίνει η επέμβαση είναι 7 με 10 ημέρες.

Η επέμβαση αυτή γίνεται με τοπική ή γενική αναισθησία, με μέση διάρκεια τη 1 ώρα και έχει ποσοστό επιτυχίας έως και 90% με μια επέμβαση. Το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 97% με 2η επέμβαση.

Μετά Την Επέμβαση

Ακολουθεί μετεγχειρητική αγωγή συνήθως με σταγόνες ενώ επίσης δίνονται οδηγίες για τη θέση της κεφαλής. Μερικές φορές μπορεί να υπάρχει μια αίσθηση ξένου σώματος για μερικές ώρες μετά την επέμβαση ή ήπιο πόνο. Η χρήση παυσίπονου (paracetamol) συνήθως είναι αρκετή για να ανακουφίσει τον ασθενή από αυτά τα συμπτώματα. Η αιμορραγία στο άσπρο του ματιού (υπόσφαγμα) είναι κάτι αρκετά σύνηθες και εξαφανίζεται μετά από 1-2 εβδομάδες. Ακόμα, μετά την επέμβαση ενδέχεται να υπάρξει:

• Μερική πτώση βλεφάρου, που αποτελεί μια αναστρέψιμη συνήθως κατάσταση.
• Αδυναμία οράσεως για μερικές εβδομάδες αμέσως μετά την επέμβαση λόγω χρήσης ειδικών υλικών επιπωματισμού ενδοϋαλοειδικά (αερίου) που δημιουργούν αντανακλάσεις.
• Εμφάνιση καταρράκτη, η οποία είναι πάρα πολύ συχνή και η πιθανότητα εμφάνισής του αγγίζει το 100% με ποικίλο χρονικό διάστημα μετά το πέρας της επέμβασης. Η μετέπειτα αφαίρεση του καταρράκτη είναι εφικτή και, μερικές φορές, επιβεβλημένη. Η δε παρουσία καταρράκτη πριν ή κατά την διάρκεια της αποκόλλησης εφόσον προκαλεί οπτική δυσκολία επιβάλλει τη συνδυασμένη αφαίρεσή του.

Πόσο Ασφαλής Είναι Η Επέμβαση; Υπάρχουν Επιπλοκές;

Η επέμβαση της υαλοειδεκτομής είναι πολύ ασφαλής. Η πιθανότητα ολικής απώλειας της όρασης που οφείλεται στην επέμβαση είναι λιγότερο από 1/1000 λόγω σοβαρής ενδοφθάλμιας λοίμωξης ή αιμορραγίας.