Χειρουργός Οφθαλμίατρος – Δρ. Γεώργιος Τριχώνας MD, ABO
Περιφερικές αλλοιώσεις που προδιαθέτουν σε αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς
Ο αμφιβληστροειδής είναι ο φωτοευαίσθητος ιστός εντός του οφθαλμού και είναι υπεύθυνος για την μετατροπή της οπτικής εικόνας σε ηλεκτρικό σήμα το οποίο τελικά μεταφέρεται στον εγκέφαλο και δημιουργεί την αντίληψη της εικόνας. Αποτελείται από δύο πέταλα, τον ιδίως αμφιβληστροειδή ή νευροαμφιβληστροειδή και το μελάγχρουν επιθήλιο.
Ορισμένοι ασθενείς παρουσιάζουν κάποιες αλλοιώσεις ή διαταραχές στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς οι οποίες προδιαθέτουν την αποκόλληση του.
Σημαντικό είναι συνεπώς να γίνεται προληπτικά βυθοσκόπηση κατόπιν φαρμακευτικής μυδρίασης (διαστολή της κόρης με κολλύρια) σε όλους τους οφθαλμούς μία φορά τον χρόνο.
Μερικές από τις περιφερικές αλλοιώσεις περιλαμβάνουν:
Δικτυωτή εκφύλιση (lattice)
- Παρατηρείται στο 8% περίπου του πληθυσμού και πιθανότατα αναπτύσσεται νωρίς κατά την διάρκεια της ζωής, με μέγιστη επίπτωση στη διάρκεια 2ης και 3ης δεκαετίας.
- Συνήθως παρατηρείται σε μέτριου βαθμού μύωπες και αποτελεί την σημαντικότερη εκφύλιση που συνδέεται άμεσα με αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς.
- Στην αλλοίωση αυτή παρατηρείται ασυνέχεια της έσω αφοριστικής μεμβράνης, μιας στιβάδας του αμφιβληστροειδούς, με συνοδό ατροφία αυτού. Συχνά το υπερκείμενο υαλοειδές είναι ρευστοποιημένο και παρουσιάζει ισχυρή πρόσφυση στα όρια της βλάβης. Μικρές οπές εντός της βλάβης είναι επίσης συχνές.
Εκφύλιση δίκην ιχνών κοχλία
Χαρακτηρίζεται από σαφώς περιεγραμμένες βλάβες στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς δίνοντας μια «παγωμένη» λευκή όψη.
Κυστικός αμφιβληστροειδικός θύσανος (cystic retinal tuft)
- Αποτελεί μια συγγενή ανωμαλία αποτελούμενη από μια μικρή στρογγυλή ή ωοειδή υπεγερμένη λευκωπή βλάβη. Συχνά υπάρχει ισχυρή πρόσφυση του υαλοειδούς και μπορούν να δημιουργηθούν τόσο μικρές στρογγυλές οπές όσο και πεταλοειδείς ρωγμές.
- Εμφανίζεται σε ποσοστό έως και 5% του πληθυσμού.
Εκφυλιστική Ρετινόσχιση
- Είναι παρούσα στο 5% του πληθυσμού ηλικίας άνω των 20 ετών και είναι ιδιαιτέρως συχνή σε οφθαλμούς με υπερμετρωπία.
- Στην ρετινόσχιση παρατηρείται διαχωρισμός του νευροαμφιβληστροειδούς σε δύο πέταλα (έσω και έξω), με αποκοπή των νευρώνων και συνεπώς πλήρη απώλεια της οπτικής λειτουργίας στην προσβεβλημένη περιοχή.
- Ρήξεις, σχίσιμο δηλαδή, μπορεί να παρατηρηθεί στο ένα ή και στα δύο πέταλα.
- Η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς είναι γενικά σπάνια ωστόσο είναι απαραίτητος ο ενδελεχής έλεγχος από τον οφθαλμίατρο.
Ελκτικός θύσανος ζιννείου ζώνης (zonular traction tuft)
- Αποτελεί συχνή αλλοίωση και παρατηρείται σε ποσοστό έως και 15%. Προκαλείται από μια έκτοπη ζίννειο ίνα η οποία επεκτείνεται οπισθίως και προσφύεται στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς, ασκώντας έλξη στο σημείο πρόσφυσής της.
- Ο κίνδυνος για σχηματισμό ρωγμής είναι περίπου 2%.
Λευκό με πίεση και λευκό χωρίς πίεση
- Αναφέρεται σε περιοχές του αμφιβληστροειδούς, οι οποίες μπορεί να είναι λευκάζουσες με ή χωρίς σκληρική πίεση.
- Η λευκωπή αυτή χροιά οφείλεται σε τοπική λέπτυνση του αμφιβληστροειδούς.
- Η πρόσφυση του υαλοειδούς στις περιοχές αυτές είναι επίσης ισχυρή.
Πως αντιμετωπίζονται;
Σε περίπτωση που οφθαλμίατρος ανιχνεύσει κατά την κλινική εξέταση οποιαδήποτε αλλοίωση στον αμφιβληστροειδή κρίνει εάν είναι απαραίτητη η περιχαράκωση με argon laser της προσβεβλημένης περιοχής.
Είναι πολύ σημαντικό ωστόσο να γίνεται τακτικός οφθαλμολογικός έλεγχος αλλά και σε περίπτωση όπου παρατηρηθούν καινούργιες μυοψίες (μαύρα στίγματα στο οπτικό πεδίο) ή λάμψεις σαν φλάς.