Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια

Τι Είναι Η Διαβητική Αμφιβληστροειδοπάθεια;

Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια αποτελεί την έκφραση του σακχαρώδη διαβήτη στους οφθαλμούς και εμφανίζεται κυρίως στην περιοχή του αμφιβληστροειδή χιτώνα. Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια αφορά το 40% των ασθενών που πάσχουν από διαβήτη και κάνει την εμφάνισή του περισσότερο σε όσους πάσχουν από διαβήτη τύπου 1. Όσον αφορά το 60% των ασθενών με διαβήτη τύπου 1, μετά τα 30 έτη παρουσίας του, το ρίσκο είναι ιδιαιτέρως αυξημένο.

Ποια Τα Βασικά Συμπτώματα Της Διαβητικής Αμφιβληστροειδοπάθειας; 

Τα βασικά συμπτώματα της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας είναι τα παρακάτω: 

• Θόλωση της όρασης και εμφάνιση μυοψιών (μυγάκια) λόγω αιμορραγίας υαλοειδούς.
• Βύθιος πόνος επί εμφάνισης νεοαγγείωσης της ίριδας και οφείλεται σε αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση.
• Διαταραχές εστίασης λόγω διαταραχών του σακχάρου του αίματος (transient hyperopia) και λόγω διαταραχών του ενδοφθάλμιου φακού του οφθαλμού.

Η ανυπαρξία συμπτωμάτων δεν είναι σπάνια στην περίπτωση της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας. Αρκετές φορές, η έκφραση της πάθησης στα μάτια, όπως και ο ίδιος ο διαβήτης σε όλες του τις εκφράσεις, μπορεί να μην δώσει επαρκή συμπτώματα. Εξαίρεση αποτελεί η ύπαρξη διαβητικού οιδήματος ωχράς, η οποία μπορεί να εμφανιστεί όταν πια είναι σε προχωρημένο στάδιο και εφόσον δεν έχει γίνει επαρκής οφθαλμολογική εκτίμηση.

Ποια τα Αίτια Της Διαβητικής Αμφιβληστροειδοπάθειας;

Όσον αφορά τα αίτια της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας, θα πρέπει να σταθούμε περισσότερο σε ορισμένους παράγοντες κινδύνου, καθώς και στον μηχανισμό της παθογένεσης. 

Παράγοντες Κινδύνου

Μερικοί βασικοί παράγοντες κινδύνου που πρέπει να έχουμε υπόψη μας είναι οι εξής:

• η διάρκεια του σακχαρώδη διαβήτη
• το να μην είναι σωστά ρυθμισμένο το σάκχαρο του αίματος
• η ύπαρξη υπέρτασης
• η εγκυμοσύνη
• η νεφροπάθεια που έχει προκληθεί από τον διαβήτη
• η παχυσαρκία
• το κάπνισμα
• η αναιμία
• η υπερλιπιδαιμία

Μηχανισμός Παθογένεσης

• Καταστροφή των περικυττάρων των τριχοειδών, που οδηγεί σε αύξηση του πάχους των ενδοθηλιακών κυττάρων των τριχοειδών η οποία προκαλεί απόφραξη.
• Καταστροφή του έσω αιματο-αμφιβληστροειδικού φραγμού (inner BRB).
• Καταστροφή των κυττάρων με είσοδο σορβιτόλης και αύξηση του οξειδωτικού στρες, που έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση της διαπερατότητας των κυττάρων.
• Νεοαγγείωση λόγω μείωσης της παροχής οξυγόνου στον αμφιβληστροειδικό ιστό, με αύξηση των παραγόντων VEGF, δημιουργία shunts μεταξύ αγγείων και τελικά εμφάνιση νεοαγγείων.

Σε Ποια Στάδια Διακρίνεται;

Η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια χωρίζεται στα παρακάτω 7 στάδια:

1. Ήπια μη παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια (Mild NPDR): Εμφάνιση μικροανευρισμάτων και αιμορραγιών.
2. Μέτρια μη παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια (Modarate NPDR): Σημαντικές αιμορραγίες σε 1 με 3 τεταρτημόρια ή ήπια IRMA.
3. Σημαντική μη παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια (Severe NPDR): Σημαντικές αιμορραγίες και στα 4 τεταρτημόρια, IRMA, venous beading.
4. Παραγωγική αμφιβληστροειδοπάθεια (PDR): Εμφάνιση νεοαγγείωσης οπτικής θηλής ή και στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς.
5. Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια τελικού σταδίου: Αιμορραγία υαλοειδούς και ελκτική αποκόλληση αμφιβληστροειδούς.
6. Διαβητική ωχροπάθεια: Είναι η οντότητα κατα την οποία εμφανίζεται οίδημα ωχράς κηλίδας λόγω διαβητικών διαταραχών στην εγγύς περιοχή και η οποία πολύ σύντομα δημιουργεί συμπτώματα επί της όρασης του ασθενούς.
7. Διαβητική ωχροπάθεια ισχαιμικού τύπου: Παρατηρείται σε μακροχρόνια ύπαρξη ωχροπάθειας και οφείλεται στην απουσία καλής αιμάτωσης της ωχράς κηλίδας και της εγγύς περιοχής. (enlarged foveal avascular zone).

Ποια Η Διαδικασία Κατά Τη Διάγνωση;

Η κύρια μέθοδος διάγνωσης της πάθησης είναι η κλινική εξέταση με τη βυθοσκόπηση των οφθαλμών υπό μυδρίαση. Πλήθος βοηθητικών απεικονιστικών μηχανημάτων είναι πλέον στην διάθεσή μας για τη διευκόλυνση του ιατρού και την καλύτερη κατανόηση της πάθησης από τον ασθενή. Μια πολύ καλή πρακτική αποτελεί η ετήσια φωτογράφιση του βυθού των οφθαλμών για την σταδιοποίηση της νόσου, η πραγματοποίηση του OCT ωχράς κηλίδας για την διευκρίνιση και παρακολούθηση διαβητικού οιδήματος, καθώς επίσης και η φλουοροαγγειογραφία επί δυσκολίας διάκρισης παραγωγικής ή μη παραγωγικής νόσου για την έναρξη της θεραπείας.

Ποια Η Θεραπεία Για Την Αντιμετώπιση Της Πάθησης;

Ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η αμφιβληστροειδοπάθεια, εφαρμόζεται και η κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση, η οποία μπορεί να κυμανθεί από μια απλή παρακολούθηση μέχρι μια επείγουσα χειρουργική επέμβαση.

Η ωχροπάθεια, στις περισσότερες περιπτώσεις, αντιμετωπίζεται πλέον με επαναλαμβανόμενες ενδουαλοειδικές ενέσεις anti-VEGF, οι οποίες προσφέρουν εξαιρετικά αποτελέσματα στους ασθενείς οι οποίοι παρακολουθούν τα επίπεδα του σακχάρου τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, η συμπληρωματική θεραπεία με laser αποδεικνύεται χρήσιμη.

Η αμφιβληστροειδοπάθεια μη παραγωγικού τύπου αποτελεί μια κατάσταση η οποία είναι αναστρέψιμη. Ο τακτικός επανέλεγχος είναι απαραίτητος, ώστε ο ασθενής να αντιμετωπίζει τις καμπύλες του σακχάρου στο αίμα και, κατ’ επέκταση, να επιτυγχάνεται η ομαλοποίηση της διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας. Αντιθέτως, για την παραγωγική μορφή απαιτείται εφαρμογή laser στις ισχαιμικές περιοχές του αμφιβληστροειδούς, προκειμένου να υπάρξει μείωση περαιτέρω κινδύνου νεοαγγείωσης. Η παράλληλη χρήση anti-VEGF ενισχύει το θεραπευτικό αποτέλεσμα, επιτρέποντας στον ιατρό να κερδίσει χρόνο και να περιορίσει τον κίνδυνο ενδοϋαλοειδικής αιμορραγίας.

Σε περιπτώσεις ενδοϋαλοειδικής αιμορραγίας χωρίς προηγούμενη θεραπεία με laser, η κατάσταση θεωρείται σχετικά επείγουσα και η αντιμετώπισή της επιτυγχάνεται μέσω διερευνητικής υαλοειδεκτομής και ενδοlaser. Αντίστοιχη αντιμετώπιση απαιτείται και σε περιπτώσεις ελκτικής αποκόλλησης του αμφιβληστροειδούς (tractional retinal detachment) όταν απειλείται ή επηρεάζεται η ωχρά κηλίδα, προκειμένου να γίνει αφαίρεση των νεοαγγειακών πλεγμάτων και να επιτευχθεί ύφεση της αμφιβληστροπάθειας.

Ο χειρουργός οφθαλμίατρος, Δρ. Γεώργιος Τριχώνας, βρίσκεται στη διάθεσή σας για να σας ενημερώσει πλήρως αναφορικά με τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Επικοινωνήστε μαζί του μέσω τηλεφώνου ή συμπληρώνοντας τη φόρμα επικοινωνίας και κλείστε ραντεβού για την απαραίτητη διάγνωση και τον σχεδιασμό ενός εξατομικευμένου πλάνου θεραπείας!